Over markeersignalen



De clicker
Om heel precies aan het paard duidelijk te maken welk gedrag belonend is, wordt een markeersignaal gebruikt. Het meest bekende signaal, waaraan clickertraining zijn naam te danken heeft, is een clicker. Op de pagina
"wat is clickertraining?" vind je een afbeelding en een omschrijving van een clicker.

Door clickertrainers wordt zo'n markeersignaal een "bridge" genoemd. Een "brug", dus. Dat is omdat het signaal een voor het paard duidelijke brug slaat, tussen het gewenste gedrag en de daadwerkelijke beloning.

De daadwerkelijke beloning komt na het markeersignaal. Het is geen probleem als er wat tijd verstrijkt (bijvoorbeeld 5 seconden) tussen het signaal en het aanreiken van de daadwerkelijke (voer)beloning.

Zou je geen markeersignaal gebruiken, dan is een beloning geven enkele seconden ná het gewenste gedrag, veel te laat! Het paard kan dan veel moeilijker - of helemaal niet - begrijpen voor welk gedrag precies hij die beloning krijgt. Vandaar dat het gebruik van een markeersignaal zo belangrijk is.


Andere markeersignalen
Een markeersignaal hoeft niet persé een clicker te zijn. Wat belangrijk is, is dat het signaal heel kort is, zodat je het gewenste gedrag precies kunt markeren. En het signaal moet voor het paard heel herkenbaar zijn. Het moet dus niet lijken op een ander geluid of een klank of een woord, dat voor het paard een heel andere betekenis heeft.

En het signaal moet, zeker in het begin, altijd worden gevolgd door een daadwerkelijke (voer)beloning. Daarom is een woordje zoals "braaf" niet geschikt, als je dat woordje ook regelmatig gebruikt zonder daarna een daadwerkelijke beloning te geven.

Wel geschikt kunnen zijn korte woordjes of klanken, zoals YES of EX of AP. Een tongklak kan ook (maar niet eenzelfde tongklak die je ook met een andere betekenis gebruikt). Voor een doof dier kan een korte lichtflits met een zaklamp uitstekend voldoen als markeringssignaal.

Clickertrainers hebben elk hun eigen voorkeuren, welk van deze markeersignalen zij prettig vinden om mee te werken en welke juist niet. Zelf werk ik meestal het liefst met een clicker. Omdat het geluid van de clicker nog beter lijkt over te komen zoals het bedoeld is, vergeleken met een woordje. En omdat het geluid van een clicker over een vrij grote afstand gehoord kan worden, zonder dat de klank ervan verandert. Dat vind ik handig bij oefeningen waarbij ik op enige afstand van het dier sta. Bijvoorbeeld als ik een paard leer om op mijn signaal de trailer in te lopen, terwijl ik zelf na enige oefening niet meeloop. Eenmaal in de trailer is de "click" dan duidelijk hoorbaar voor het paard, ook als ik ver weg sta.

Toch leer ik na enige tijd de meeste dieren waarmee ik werk óók een ander signaal aan, zoals YES. Vanaf dat moment kennen deze dieren dus beide signalen. Het gebruik van YES vind ik handig op momenten dat ik geen clicker in mijn hand heb, maar het paard toch iets doet dat ik graag wil markeren als gewenst gedrag, en wil belonen.

Dus: clicker of YES of een goede variant daarop, het kan allemaal. Mijn advies is om met een clicker te beginnen, maar een must is dat niet. Wil je direct of na een tijdje liever een ander signaal gebruiken, dan is dat geen probleem.

Wil je horen hoe de hier genoemde signalen klinken?
Klik op de onderstaande audio-opname om het te horen:

( nog invoegen: audio opname "click", YES, EX, AP; evt. gevolgd door beeld van een lichtflitssignaal; kk)




volgende pagina

(klaar voor de start?)


Clickertraining voor paarden en pony's. HappyPaard, een website over clicker trainen met paarden. Over het paard, paarden, paardrijden, paard rijden, pony, pony's, of ponies. Een markeersignaal, of markeringssignaal, wordt door clickertrainers een bridge genoemd. Geluidsignaal (geluidssignaal), click, of een woordje zoals YES. Training van dove dieren (paard, hond, honden).